Szukaj na stronie    
   
· O sobie · Jachty · Rejsy · Książki · Filmy ·  Wywiady · Publicystyka · Oferta · Kontakt · Dziennik · Poczta butelkowa ·
· Sklep ·
ABC - Wyświetlacze
 

Na jachcie pracują różne urządzenia przekazujące żeglarzowi ważne informacje – echosonda o głębokości, kompas o kursie, anemometr o kierunku i sile wiatru, termometr o temperaturze wody, GPS o pozycji itd.

 Dawniej każde urządzenie miało swój wskaźnik analogowy, gdzie wskazówka wychylająca się na skali pokazywała żądane zmieniające się wartości. Z czasem wprowadzono ekrany wyświetlające cyfry odpowiadające wskazaniom urządzeń podając jasno i precyzyjnie określoną wartość.

Dobre to było np. przy odczycie temperatury, ale wskazania kierunku zmiennego wiatru wprowadzały zamieszanie na ekranie i nie były tak wyraziste jak odczyt analogowy. Rozwój technologii informatycznych doprowadził szybko do zastosowania wyświetlaczy graficznych mogących przedstawiać informację w formie obrazkowej. I tak tradycyjną sondę zwaną ołowianką zastąpił analogowy wskaźnik echosondy zamieniony później na wyświetlacz cyfrowy.

Obecnie możemy obserwować na ekranie wyświetlacza graficznego nie tylko dno morza położone określoną ilość metrów pod kilem, ale również charakter tego dna wyrażony różnymi kolorami oraz przepływające ławice ryb. Nie trzeba wyjaśniać, że bez wyświetlaczy graficznych nie byłoby mowy o odczytywaniu map elektronicznych.

Monitory kineskopowe

Znamy ten rodzaj wyświetlacza z tradycyjnych telewizorów. Wiązka elektronów w próżniowej bani wystrzeliwana jest przez działo elektronowe w kierunku ekranu pokrytego od wewnątrz luminoforem, który świeci pod wpływem uderzających elektronów. Strumień elektronów jest rozpraszany i sterowany systemem elektromagnesów dzięki czemu na ekranie pojawia się obraz.

Na jachtach monitory kineskopowe znalazły zastosowanie jako ekrany radarów, ale nie w kształcie zaokrąglonego prostokąta lecz koła. Obracająca się antena wysyła i przyjmuje odbity impuls, który po wzmocnieniu przekazywany jest na elektromagnesy zakrzywiające wiązkę elektronów. W rezultacie obserwujemy na ekranie przesuwający się promień, który wydobywa jasne punkty świecącego luminoforu tam, gdzie znalazło się echo statku, przeszkody, brzegu.

Na ekranie dawnych radarów widoczne były kręgi odległości pozwalające oszacować odległości zależnie od ustawionego zasięgu (najczęściej używane to 3,6,12 Mm). Ale gdy chcemy dokładnie zmierzyć odległość do echa, którym jesteśmy zainteresowani wykorzystujemy ruchomy znacznik odległości VRM (Variable Range Marker).

Podobnie możemy wykorzystać elektroniczną kreskę namiarową EBL (Electronic Bearing Line) dla ustalenia kąta (namiaru) pod jakim widać interesujące nas echo w zależności od rodzaju zobrazowania (według dziobu, według północy).

W niektórych radarach można wykorzystywać dwa kręgi VRM jak również dwie kreski EBL. Odczyt wielkości wyświetlony jest na tym samym ekranie, na którym ukazuje się obraz.

LCD

Tak jak kineskopy wyszły z mody w odbiornikach telewizyjnych tak i w ekranach radarowych i innych złożonych wyświetlaczach zapanowały nowoczesna technologia płynnych kryształów (Liquid Crystal Display , w skrócie LCD). Płynne kryształy zane były od końca XIX wieku, ale dopiero w latach 60. Wieku XX znalazły zastosowanie w wyświetlaczach.

Zasadą działania tego typu wyświetlaczy jest zmiana właściwości optycznych kryształów (polaryzacji) pod wpływem przyłożonego napięcia elektrycznego. Współczesny ekran jest skomplikowanym zlepkiem przeźroczystych folii, elektrod i ciekłych kryształów. Wskutek zastosowania materiałów półprzewodnikowych każdy element ekranu (piksel) może być sterowany tak, by spolaryzowane odpowiedni światło dawało dowolną barwę złżoną z trzech podstawowych kolorów.

W wyświetlaczach monochromatycznych sprawa jest jeszcze prostsza, ponieważ wystarczy uzyskanie koloru białego (mat) lub czarnego (inna polaryzacja światła).

Uzyskanie kontroli obrazu na każdym fragmencie ekranu oznacza, że można dowolnie konfigurować nie tylko pojedyncze obrazy i napisy, ale zestawiać na jednym ekranie obraz radarowy i mapę cyfrową obszaru, który obserwujemy radarem. Stwarza to zupełnie nowe możliwości nawigacji elektronicznej, wykorzystujące równoczesny odbiór różnych sygnałów płynących z różnych urządzeń.

Chartplottery

Jak sama nazwa wskazuje chartplottery to wyświetlacze map elektronicznych korzystające ze zintegrowanych systemów elektroniki jachtowej. Systemy takie składają się z czujników (przetwornik sondy, antena GPS, antena radarowa itp.), serwera, gdzie zbiegają się sygnały nadchodzące z czujników oraz wyświetlaczy, które podają  wartości wybranych opcji. Panele kontrolne pozwalające na wybór różnych opcji dysponują różnymi przyciskami  lub przyciskami wielofunkcyjnymi (dawniej stosowano pokrętła). Często spotyka się manipulatory kulkowe działające jak myszka odwrócona kulką do góry lub po prostu joystick. Coraz częściej panel kontrolny wmontowany jest jako część wyświetlacza LCD i poszczególne opcje wybiera się dotykając ekranu.

Wszystkie elementy połączone są kablami w standardzie NMEA (National Marin Electronic Association) tak, by różne czujniki i ich urządzenia mogły się ze sobą „porozumiewać”. Najpopularniejszym do dziś jest standard NMEA  0183 wprowadzony w roku 1983 i obowiązuje on wszystkich producentów morskiej elektroniki, by urządzenia były kompatybilne czyli chciały ze sobą współdziałać.

Efekt tej współpracy obserwujemy na głównym ekranie chartplottera w nawigacyjnej, bądź jego repetytorze przy stanowisku sternika. To co widać stanowi dowolną konfigurację danych poszczególnych czujników, gdzie najczęściej prawie cały ekran zajmuje mapa, a aktualną pozycję wziętą z GPS wskazuje kursor.

Niezależnie od tego kilka wyświetlaczy graficznych podaje wartości cyfrowe użytecznych na tę chwilę wartości (sami wybieramy, co chcemy oglądać) jak głębokość czy prędkość nad dnem czy siłę wiatru. Kierunek wiatru ogląda się zazwyczaj na wyświetlaczu analogowym ( ze strzałką), a niezależnie od tego można ustawić na jednym z wyświetlaczy opcję cyfrową kierunku wiatru w formacie 360° lub 180° (na jeden lub drugi hals). Wskaźniki analogowe stosuje się również do rozszerzonej skali kierunku wiatru w bajdewindzie (0-60° - na potrzeby regatowe) lub ilości wody czy paliwa.

Przy włączeniu radaru można jego obraz uzyskać na ekranie chartplottera obok mapy, co daje lepsze rozeznanie przy  rozpoznaniu linii brzegowej.

Niektórzy żeglarze czarterujący jachty nie ufają do końca  w wyposażenie, które zastaną na wynajętym jachcie i zabierają ze sobą przenośne chartplottery, podobne do tych, które znamy z nawigacji lądowej (samochodowej).

Mimo, że nawigacja elektroniczna stanowi niezwykłe ułatwienie dla żeglugi oraz zwiększa bezpieczeństwo i dobre samopoczucie żeglarza to jednak wymaga wstępnego zaznajomienia się z opcjami, które można lub trzeba wcześniej wybrać i skonfigurować dla uzyskiwania właściwych danych. Poza tym różne urządzenia stosują różne rozwiązania paneli kontrolnych i wchodząc na nieznany jacht trzeba się ich po prostu nauczyć.

 
Ranking stron żeglarskich
 
Polscy samotni żeglarze
lista wg Andego Lepiarczyka
Katastrofa COSTA CONCORDIA
Wjechał na skały celowo czy niechcący?
Wykres biegunowych?
Czytelnik pyta
Twój jacht tonie!
Artykuł w nr.5 "Jachtingu"
Czemu jacht się przechyla?
A czasem nawet tonie!
Dookoła świata? Zaplanuj rejs.
Artykuły w "Jachtingu" 12.09,1-3.10
Non-stop Asi czyli mantryzacja obyczaju II
Komentarz niepotrzebny
Rekordzistki
"Jachting" 10/2009
ABC - Radarowe gry wojenne
nr 11 "Jachtingu"
ABC - Jak oswoić radar
N 10.09 "Jachtingu"
ABC - Mapy elektroniczne codziennego użytku
Jachting 9.2009
ABC - Wyświetlacze
nr.8 "Jachtingu"
ABC - Jak współpracować z satelitami
Co wycisnąć z GPS
W drodze na kotwicowisko
"Jachting" nr.5
ABC - Zanim wyruszysz w morze - jeśli jeszcze tego nie zrobiłeś
Artykuł z nr 4.09 "Jachtingu"
Szczęście pod żaglami
dla "Zwierciadła"
ABC - Jak słupek rtęci wpływa na trasę rejsu
czyli spoglądaj na barometr
ABC - Blondynka wśród gwiazd
w nr 11/2008 "Jachtingu"
ABC - Gdy zabraknie Ci mapy
narysuj ją sobie sam
"Jachting" 10.2008
ABC - Urok wysp
Artykuł w nr.9.2008 "Jachtingu"
 
Szkoła pod Żaglami
26.08.2009
reaktywacja
 
 
Projekt i wykonanie Simple Frame